สวัสดีครับ Photo Know How ฉบับนี้ขอมาทำหน้าที่แทนคุณ monotrendy ที่ติดภาระกิจด่วนไม่สามารถมาโม้ เอ้ย!มาพบกับเพื่อนๆได้ ผมเลยขออาสามารับผิดชอบคอลัมน์นี้แทนไปพลางๆชั่วคราวก่อนครับ

หลังจากที่คุณสามารถจัดองค์ประกอบภาพรูปแบบต่างๆ ได้แล้ว สิ่งสำคัญอีกอย่างก็คือ จะถ่ายภาพอย่างไรให้ได้ค่าแสงที่เหมาะสมใกล้เคียงกับที่ตาของเราเห็น คุณสามารถบังคับให้แสงมืด หรือสว่างเฉพาะบริเวณที่ต้องการได้  จะบังคับให้ฉากหน้าสว่างแล้วให้ฉากหลังมืดก็ได้อีกเหมือนกันครับ กล้องถ่ายภาพ DSLR มีความฉลาดมาก (จริงๆ แล้วจะพูดว่าฉลาดกว่าผมอีกก็ไม่ผิดนะครับ…) แต่ก็อย่างว่าล่ะครับ กล้องถ่ายภาพก็เหมือนกับเครื่องมืออิเล็กทรอนิคส์ ทั่วๆไปที่ไม่สามารถทำงานได้เองอย่างเต็มระบบ คุณต้องเป็นคนออกคำสั่งให้กล้องถ่ายภาพทำงาน ต้องรู้ว่ากล้องถ่ายภาพทำงานอย่างไร  หรือทำอะไรได้อีกบ้าง ควรเรียนรู้กล้องถ่ายภาพของคุณให้มากๆนะครับ (ลองนึกว่าเค้าเป็นเพื่อนสนิทอีกคนหนึ่งก็ได้นะครับ 555)

ผมมีความลับจะบอกให้ จริงๆ แล้วเพื่อนสนิทของคุณนั้น เค้าตาบอดสีครับ กล้องถ่ายภาพ DSLR ไม่สามารถมองเห็นสีทุกสีที่มีอยู่มากมายบนโลกได้ ดังนั้นเค้าจึงปรับภาพให้เป็นขาวดำ แล้วแบ่งโซนสีออกเป็นโทนเข้มและโทนอ่อนหลายๆส่วนเพื่อนำไปประมวลผลภาพกลับไปเป็นภาพสีอีกครั้ง

กล้องถ่ายภาพ DSLR จะเห็นภาพเป็นขาวดำและแบ่งหลายๆโซน จากนั้นจะประมวลผลกลับไปเป็นภาพสี

…แต่กล้องถ่ายภาพก็ยังไม่รู้อยู่ดีว่าส่วนไหน Under ส่วนไหนที่ Over (อ้าว ฉลาดจริงๆ มั้ยเนี่ย)

ดังนั้นกล้องถ่ายภาพ DSLR จึงตัดสินใจอย่างแน่วแน่ว่าบริเวณใดๆก็ตามที่คุณวัดแสง จะถือว่ามีความเข้มของแสงแค่ 18% (สีเทากลาง) เท่านั้นพอ จากนั้นจะเปรียบเทียบความเข็มของแสงแล้วเข้าสูตรประมวลผลค่าแสงส่วนอื่นๆ ของภาพออกมาเป็นภาพสีที่สมบูรณ์อีกครั้ง คุณอาจจะยังนึกภาพไม่ออก เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น

อย่างเช่น รูป A หากวัดแสงบริเวณใต้หมวกมีสีดำ แล้วไม่ชดเชยค่าแสงให้เป็น – (ลบ) ภาพที่ได้จะ Over เนื่องจากกล้องจะมองว่าบริเวณใต้หมวกที่มีสีดำคือค่าแสงที่ 18% แล้วดึงสีดำให้สว่างขึ้น

รูป B หากคุณวัดแสงที่บริเวณท้องฟ้า ซึ่งมีค่าสีใกล้เคียงกับสีเทากลาง 18% จากนั้นชดเชยค่าแสงเพิ่มขึ้นอีก +0.5
ก็จะได้ค่าแสงที่พอดีใกล้เคียงกับสีที่ตาเห็น และบริเวณอื่นๆ ของภาพ รวมทั้งสีของปลาหมึกไม่ขาวจนเกินไป สีของเม็ดทรายก็จะไม่ขาวจนไม่เห็นรายละเอียด รวมไปถึงสีเสื้อที่มีสีดำก็จะมีรายละเอียดมากขึ้น

รูป C หากวัดแสงบริเวณปลาหมึก แล้วไม่ชดเชยค่าแสงให้เป็น + (บวก) ภาพที่ได้ก็จะ Under เนื่องจากกล้องคิดว่าบริเวณปลาหมึกที่มีสีขาวคือค่าแสงที่ 18% แล้วดึงสีดำให้มืดลง ส่งผลให้บริเวณส่วนอื่นๆ ของภาพ เช่น หาดทรายและตัวปลาหมึก รวมทั้งส่วนประกอบของภาพมืดลงด้วย

*สิ่งสำคัญที่สุดหากคุณใช้โหมด Av / Tv / P เมื่อได้ค่าแสงที่ต้องการแล้วคุณต้องล็อคค่าแสงด้วยทุกครั้ง  เพราะหลังจากจัดองค์ประกอบของภาพใหม่ หากไม่ได้ล็อคค่าแสง กล้องถ่ายภาพจะเริ่มวัดแสงใหม่ ณ จุดบริเวณใหม่ที่คุณจัดองค์ประกอบภาพ ในกรณีนี้ผมวัดค่าแสงที่จุดโฟกัสตรงกลาง ยกตัวอย่างขั้นตอนที่ผิดเช่น

1 คุณเริ่มวัดแสงที่บริเวณท้องฟ้าแล้วชดเชยค่าแสงเป็น +0.5 ได้แล้ว (รูปตัวอย่าง A)
2. จัดองค์ประกอบภาพใหม่ สังเกตบริเวณจุดโฟกัสตรงกลางจะอยู่ที่บริเวณเงาของปลาหมึกซึ่งมืด จากนั้นกล้องจะเริ่มวัดค่าแสงใหม่โดยการเปลี่ยนค่าใดค่าหนึ่งยกอย่างเช่นหากคุณให้โหมด Av กล้องก็จะเปลี่ยนค่าจาก f11 เป็น F8 หรือถ้าคุณใช้โหมด Tv กล้องจะเปลี่ยนค่าความเร็วชัตเตอร์จาก 250 เป็น 1/125 ทำให้โดยรวมของภาพทั้งหมดสว่างขึ้นและไม่ได้เป็นอย่างที่เราวัดแสงไว้ในครั้งแรก

เพราะฉะนั้นขึ้นอยู่กับว่าคุณวัดแสงบริเวณไหน ถ้าคุณวัดแสงในส่วนที่เป็นสีดำ คุณต้องชดเชยแสงไปค่า – (ลบ)

เพื่อบอกกับกล้องถ่ายภาพว่านี้ไม่ใช่สีเทากลางนะ และถ้าคุณวัดแสงที่บริเวณสีขาว คุณต้องชดเชยแสงไปทาง + (บวก) เพื่อบอกกล้องให้รู้ว่านี่ก็ไม่ใช่สีเทากลางนะแต่เป็นสีขาว ทีนี้คุณคงเข้าใจแล้วนะครับว่าทำไมต้องชดเชย ค่าแสง แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่า วัตถุนี้ควรที่จะชดเชยค่าแสง + หรือ – ตอบง่ายๆ เลย คือต้องวัดแสงให้เป็น จำสีที่เราจะชดเชยค่าแสง แล้วเลือกวัดตรงบริเวณ ณ จุดนั้น  คุณคงคิดว่ามีสีเยอะแยะเต็มไปหมด จำไม่ทัน …จริงๆ แล้วสีที่ใช้วัดแสงในสถานการณ์ที่ผมเจอมีอยู่ไม่กี่สีครับ คุณไม่จำเป็นต้องจำทุกสี เพียงแค่คุณจำสีหลักๆไม่กี่สี คือ สีขาว สีเหลือง  + / สีดำ – / สีเทา สีฟ้าเข้ม สีเขียวเข้ม 0 หรือดูค่าสีต่างๆได้ตามตารางครับ

ผมมีตัวอย่างภาพ พร้อมทั้งบอกบริเวณที่วัดแสง และชดเชยแสง เป็นภาพที่ผมถ่ายเก็บไว้ และไม่เคยบอกใครเลยจริงๆ ว่าผมวัดแสงบริเวณไหน (เพราะว่าจริงๆ แล้วก็ไม่มีใครถามผมเหมือนกัน 555)
การวัดแสงยังไม่สมบูรณ์ 100% ยังมีการเลือกใช้ระบบวัดแสงแบบเฉลี่ยทั้งภาพ, วัดแสงแบบเฉลี่ยหนักกลาง และการวัดแสงแบบเฉพาะจุด ควรเลือกให้เหมาะสมกับสถานการณ์ ไว้ติดตามต่อในฉบับหน้าครับ

บทความ : T. Apichat
ภาพ : T. Apichat