เทคนิคการแพนกล้อง
ฉบับที่แล้วผมติดค้างเพื่อนๆเรื่องของการแพนกล้องเอาไว้ การแพนกล้องถ้าพูดกันในแง่ของการถ่ายวิดีโอ ก็คงจะหมายถึงการที่เราหันกล้องขนานไปกับทิศทางของวัตถุที่เราจะถ่าย ในแง่ของการถ่ายภาพนิ่งแล้วก็ไม่ต่างกันครับ เพียงแต่เมื่อใช้เทคนิคนี้กับการถ่ายภาพนิ่ง ภาพที่ได้ก็จะมีลักษณะที่ผสมกันระหว่าง ภาพเคลื่อนไหว กับ ภาพที่หยุดนิ่ง สร้างความน่าสนใจให้กับภาพถ่ายของเราได้เป็นอย่างดี ถ้าใครยังนึกไม่ออกว่าภาพที่ถ่ายจากเทคนิคการแพนกล้องเป็นยังไง ลองดูภาพตัวอย่างภาพนี้ก่อนครับ
เพื่อนๆคงจะเห็นว่าจากภาพตัวอย่าง ตัวของวัตถุที่เราจะถ่ายนั้นดูชัดเจนจนเกือบเหมือนจะหยุดนิ่ง แต่ลักษณะของฉากหลังกลับดูเบลอแสดงถึงการเคลื่อนไหว เมื่อมารวมกันในภาพเดียวแล้วก็สื่อให้เห็นถึงความมี Movement หรือการเคลื่อนไหวในภาพได้เป็นอย่างดี เทคนิคนี้จึงเหมาะในการนำมาใช้ถ่ายสิ่งที่เคลื่อนไหว เพื่อที่จะสื่อให้เห็นว่าวัตถุนั้นเคลื่อนไหวรวดเร็วเพียงใด ในขณะเดียวกันผู้ชมภาพก็ต้องเห็นวัตถุตัวที่กำลังเคลื่อนไหวด้วยว่าเป็นอะไรหรือมีสีหน้า ท่าทางอย่างไร ซึ่งลำพังการใช้เทคนิคเปิดชัตเตอร์เป็นเวลานานอย่างเดียวจะไม่สามารถจับภาพวัตถุให้อยู่นิ่งได้ (ภาพวัตุจะเบลอไปหมด) หรือการใช้ชัตเตอร์เร็วๆก็จะหยุดการเคลื่อนที่ของวัตถุให้หยุดนิ่ง ไม่รู้สึกถึงการเคลื่อนไหว

การแพนกล้องมีเทคนิคง่ายๆคือ การหันกล้องไปยังทิศทางที่วัตถุเคลื่อนมา ในขณะที่กดชัตเตอร์ลงก็ให้หันกล้องขนานไปยังทิศทางเดียวกับวัตถุด้วย ในจังหวะที่ม่านชัตเตอร์เปิดเพื่อรับแสงและปิดลง คือจังหวะที่เราหมุนกล้องก็จะทำให้ได้ภาพฉากหลังที่เป็นเส้นสายมีความเคลื่อนไหว ตรงข้ามกับตัวของวัตถุที่คมชัด

หากใช้สปีดชัตเตอร์ที่สูงเกินไป จะจับภาพวัตถุให้หยุดนิ่งจนดูเหมือนไม่มีการเคลื่อนไหว
ในทางกลับกัน หากใช้ความเร็วชัตเตอร์ที่ต่ำเกินไป ภาพจะเบลอจนมองไม่ออกว่าอะไรเป็นอะไร
การเลือกใช้ความชัตเตอร์ก็มีความสำคัญเช่นกัน โดยปกติความเร็วชัตเตอร์ที่เหมาะสมในการแพนกล้องก็คือที่ประมาณ 1/15 ? 1/125 วินาที ขึ้นอยู่กับความเร็วของวัตถุที่กำลังเคลื่อนที่ ถ้าเคลื่อนที่ช้าๆ เช่นคนเดิน รถเข็นหรือเด็กวิ่ง ก็ใช้ความเร็วชัตเตอร์ที่ไม่สูงมาก แต่หากเป็นรถวิ่งเร็วๆหน่อยก็ต้องเพิ่มความเร็วชัตเตอร์ตามไปด้วย อันนี้ไม่มีสูตรตายตัวต้องไปลองงมๆดูเองครับ บอกได้พอเป็นแนวทาง ส่วนโหมดที่แนะนำก็คือโหมด Tv,S เพราะเป็นโหมดที่ให้เราควบคุมความเร็วชัตเตอร์ได้อย่างอิสระ
อีกเรื่องที่สำคัญก็คือการโฟกัสภาพครับแนะนำให้ใช้โฟกัสแบบจุดเดียว ไม่ต้องใช้แบบติดตามวัตถุนะครับเพราะกล้องอาจจะจับวัตถุได้ช้าหรือจับพลาดเป้า เอาแบบจุดกลางจุดเดียวบ้านๆนี่แหละ กะจังหวะให้พอวัตถุวิ่งผ่านมาได้ระยะหน่อยก็ให้กดโฟกัสและกดชัตเตอร์ถ่ายลงไป พร้อมๆกับเอี้ยวหมุนตัวไปตามทิศทางของวัตถุด้วย (เอี้ยวตัวนะครับ ไม่ใช่เดินหรือวิ่งตามวัตถุ ขาควรอยู่กับที่) จนกว่าชัตเตอร์จะเปิด-ปิดเสร็จจึงค่อยหยุดเอี้ยวครับ บางคนอาจจะใช้วิธีโฟกัสไปตรงตำแหน่งที่ต้องการล่วงหน้า (โดยอาสโฟกัสไปที่พื้นถนนตรงที่คาดว่าวัตถุจะวิ่งผ่าน) แล้วปรับเป็น MF เมื่อวัตถุเคลื่อนมายังจุดที่โฟกัสล่วงหน้าแล้วจึงค่อยกดชัตเตอร์ ก็ได้เหมือนกัน อันนี้แล้วแต่ความถนัดครับ

เทคนิคการแพนกล้องหลักๆก็มีแค่นี้แหละครับ ที่เหลือก็แค่นำไปฝึกฝนบ่อยๆ เราก็จะชำนาญแล้วมองออกเองครับ ว่าวัตถุเคลื่อนที่เร็วเท่านี้ ควรใช้ความเร็วชัตเตอร์เท่าใดจึงจะพอดี จากนั้นอาจนำไปประยุกต์กับเทคนิคอื่นๆเพิ่มเติม เช่นเอียงกล้องเพื่อให้ได้มุมแปลกๆ หรือการยิงแฟลชช่วย ยังไงก็ลองไปฝึกใช้งานดูนะครับ สำหรับฉบับนี้ต้องขอลาไปก่อน สวัสดีครับผม ;P
บทความโดย monotrendy










