ช่วงนี้อากาศบ้านเราค่อนข้างแปรปรวน เดี๋ยวก็ฝนตก เดี๋ยวก็แดดออก ยิ่งมีข่าวการแพร่ระบาดของไข้หวัดสายพันธ์ใหม่อีก ถ้าไม่ระวังสุขภาพให้ดีก็อาจป่วยได้ง่ายๆ กล้องก็เหมือนกัน มาเจอสภาพอากาศในบ้านเราแบบนี้ ถ้าเก็บไม่ดีก็มีสิทธิ์รวนได้เช่นกัน know how ฉบับนี้มาพร้อมกับทิปเล็กๆน้อยๆในการดูแลสุขภาพกล้องและเลนส์ให้ถูกวิธีซึ่งหลายๆคนอาจจะยังไม่รู้กันนะครับ

กล้องไม่ชอบความร้อน ความชื้น และฝุ่นละออง

ข้อนี้ใครๆก็รู้กัน และในคู่มือกล้องก็มีบอกไว้อยู่แล้ว ว่าควรเก็บกล้องให้ห่างจากความร้อนสูง ความชื้นและฝุ่นละออง เพราะกล้องก็เหมือนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั่วๆไป ที่ประกอบด้วยแผงวงจรที่ซับซ้อน ความร้อนความชื้นและฝุ่นสามารถทำอันตรายกับชิ้นส่วนต่างๆเหล่านี้ได้ โดยเฉพาะส่วนที่เป็นโลหะ ผมเห็นบางคนชอบเก็บกล้องไว้ในกระเป๋ากล้องอยู่ตลอดเวลา โดยไม่รู้ว่าเป็นวิธีที่ผิด เพราะกระเป๋ากล้องเป็นผ้าหนาๆ มักเก็บกักความชื้นเอาไว้ แถมยังมีฝุ่นเกาะอยู่ตามซอกหลืบต่างๆอีก เป็นอันตรายกับตัวกล้องและเลนส์เป็นอย่างยิ่ง

วิธีที่ถูกต้องคือ เมื่อไม่ใช้งานแล้ว ควรนำกล้องออกมาจากกระเป๋าทันที สามารถเอาวางไว้บนโต๊ะทำงานในอุณหภูมิทั่วไปได้? หรือถ้าจะให้ดี ควรหาซื้อกล่องพลาสติกที่ใช้ถนอมอาหารแบบที่มีระบบ Air-lock (หาซื้อได้ตามแผนกเครื่องครัว บนห้างทั่วๆไป ราคาไม่กี่ร้อย และมีหลายขนาดให้เลือก) ซึ่งช่วยกันอากาศ ความชื้นและฝุ่นจากภายนอกไม่ให้เข้ามาในกล่องได้ การเลือกซื้อกล่องชนิดนี้ ควรเลือกใบที่ขนาดใหญ่ๆหน่อย เผื่อไว้สำหรับใส่อุปกรณ์อื่นๆเช่น เลนส์ เมมโมรี่การ์ด ห

รือถ้าใครมีอุปกรณ์เยอะแยะมากมาย ก็อาจจะลงทุนซื้อตู้กันชื้นมาใช้เก็บอุปกรณเหล่านี้ แต่ราคาของตู้กันชื้นก็จะแพงเอาเรื่องอยู่เหมือนกัน มีตั้งแต่หลายพันไปจนถึงหมื่น ขึ้นอยู่กับขนาดความจุ ข้อดีของตู้กันชื้นก็คือ สามารถควบคุมอุณหภูมิและความชื้นให้อยู่ในช่วงที่ปลอดภัยกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆได้ ไม่จำเป็นต้องใช้ซิลิก้าเจล เพียงแต่ต้องใช้ไฟฟ้าในการทำงานด้วย ถ้าใครมีเลนส์แพงๆเยอะๆผมแนะนำให้ซื้อตู้กันชื้นมาเก็บจะดีกว่าครับ

เลนส์ก็ไม่ชอบความชื้นเช่นกัน

การเก็บเลนส์ก็เหมือนกับการเก็บกล้อง สิ่งที่ควรระวังเป็นพิเศษสำหรับเลนส์ก็คือ ความร้อนและความชื้น โดยเฉพาะความชื้น จะเป็นตัวเร่งให้เชื้อราที่มีอยู่ตามอากาศ และบังเอิญหลุดรอดเข้าไปภายในกระบอกเลนส์ เกิดการแพร่ขยาย บนชิ้นเลนส์ ทำให้เลนส์แพงๆของเราเกิดความเสียหายได้

การระวังไม่ให้เลนส์ขึ้นรา ก็มีหลักการง่ายๆคล้ายๆกับการเก็บกล้อง คือควรหากล่องสุญญากาศมาใส่ไว้ (จะใส่รวมกับกล้องก็ได้) และควรหาซื้อซิลิก้าเจล ซึ่งเป็นสารดูดความชื้น ลักษณะเป็นเม็ดสีใสๆ สามารถหาซื้อได้ตามร้านขายเคมีภัณฑ์ทั่วไป มีขายเป็นกระปุกๆละไม่กี่บาท จะถูกกว่าเราไปซื้อแบบเป็นซองจากร้าน

วิธีใช้งานก็คือ ตักซิลิก้าเจลมาใส่ในถุงพลาสติกแบบใส สัก2-3 ช้อนชา หรือจะเอามาใส่ในซองใส่ยาเม็ดแบบที่ได้จากร้านขายยา อย่าลืมเจาะรูเล็กๆให้ทั่วถุง เพื่อให้สามารถดูดความชื้นได้ดี จากนั้นจึงใส่ถุงซิลิก้าเจลลงไปในกล่องสุญญากาศด้วย ตัวซิลิก้าเจลจะช่วยดูดความชื้นที่หลงเหลือตามตัวกล้องและเลนส์ออกไป

ส่วนการดูระดับความชื้นที่เหมาะสม ต้องอาศัยอุปกรณ์วัดที่เรียกว่า Hygrometer หาซื้อได้ที่ร้านศึกษาภัณฑ์ บางรุ่นจะวัดอุณหภูมิได้ด้วย ราคาไม่กี่ร้อย? ไปจนถึงพันบาทแล้วแต่คุณภาพ? เลือกซื้อแบบเป็นเข็มที่ไม่แพงมากก็พอใช้ได้ครับ เอา Hygrometer ใส่ลงไปในกล่องด้วย ทิ้งไว้สัก 2-3 ชั่วโมงแล้วลองดูค่าความชื้นที่วัดได้

ความชื้นที่เหมาะสมในการเก็บกล้องควรจะอยู่ที่ 40 ถึง 50 บวกลบได้นิดหน่อย แต่ไม่ควรสูงเกิน 70 (ชื้นมาก) และต่ำเกิน 30 (อากาศแห้งมาก) นะครับ ถ้าชื้นมาก ก็อาจจะต้องเพิ่มซิลิก้าเจลลงไปอีก ถ้าแห้งมากไปก็แสดงว่าใส่ซิลิก้าเจลมากเกินไป ต้องเอาออกบ้าง (ไม่งั้นพวกส่วนที่เป็นยางของกล้องและเลนส์จะเสื่อมง่าย)

ส่วนซิลิก้าเจล ก็จะมีลิมิตในการดูดความชื้นเช่นเดียวกัน คือเมื่อมันดูดความชื้นจนเต็มแล้ว มันจะเปลี่ยนสีจากเดิม เช่นหากใช้ซิลิก้าเจลบลู ซึ่งเป็นสีน้ำเงิน เมื่อมันดูดความชื้นเต็มที่แล้ว จะเปลี่ยนเป็นสีชมพูใสๆ เราต้องนำออกมาพึ่งแดดจัดๆ หรือจะนำไปอบไล่ความชื้นออกจนมันกลายเป็นเม็ดสีฟ้าเหมือนเดิม จึงจะสามารถนำกลับมาใช้ได้อีก อย่าลืมตรวจดูตรงจุดนี้ด้วยนะครับ (ใครที่ใช้ตู้ดูดความชื้นก็จะสะดวกตรงที่ไม่ต้องมานั่งเช็คสีซิลิก้าเจลนี่แหละ)

อุปกรณ์ป้องกันกล้องยามออกทริป

หากเราต้องออกทริปเดินทางไกลไปในป่า บนดอย หรือที่ที่ชื้นมากหลายวันล่ะ จะทำยังไงถ้าไม่มีกล่องสุญญากาศไปด้วย ข้อนี้ผมแนะนำว่า ให้พกถุงพลาสติกแบบที่เป็น Zip lock ไปด้วย หรือถ้าไม่มีก็ใช้ถุงใสธรรมดาๆแทนก็ได้ เมื่อไม่ใช้กล้องแล้ว ก็เอากล้องและเลนส์ใส่ลงไปในถุง ใส่ซิลิก้าเจลและตัววัดความชื้นไว้ด้วย จากนั้นก็ปิดให้สนิท ถ้าเป็นถุงใสก็ใช้หนังยางรัดถุงไว้ให้ดี ไม่ให้อากาศเข้า เอาวางไว้ภายในอุณหภูมิห้อง ก็เพียงพอแล้วครับ

เป็นยังไงบ้างครับ กับทิปในการเก็บรักษากล้องที่ผมนำมาฝาก ทำไม่ยากเลยใช่มั้ยครับ ถ้าเทียบกับการปกป้องกล้องและเลนส์ราคาแพงของเราแล้ว ลงทุนกับการเก็บรักษาก็ถือว่าคุ้มค่าเลยทีเดียว ดูแลรักษาสุขภาพกล้องและเลนส์กันแล้วก็อย่าลืมดูแลรักษาสุขภาพของตัวเองด้วยนะครับ เดี๋ยวจะไม่มีแรงออกไปถ่ายภาพกัน

บทความ: monotrendy
ผลงานล่าสุดของคุณ monotrendy