ชัตเตอร์ (Shutter) คือม่านบางๆที่อยู่ในตัวกล้อง ทำหน้าที่เป็นปราการด่านสุดท้าย คอยควบคุมปริมาณแสงที่จะตกลงสู่เซ็นเซอร์ กล้องของเราๆท่านๆล้วนแต่มีม่านชัตเตอร์แถมมาให้ด้วยทุกตัว (กล้องใครไม่มียกมือขึ้น) ม่านชัตเตอร์ในกล้องดิจิตอลระบบ SLR จะเป็นม่านแบบควบคุมด้วยอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้สามารถเปิดปิดที่ความเร็วสูงๆได้

ระยะเวลาการเปิดปิดของม่านชัตเตอร์นี้ มีหน่วยเรียกเป็นวินาที เช่น ม่านชัตเตอร์กล้องหลายๆตัวจะสามารถเปิดรับแสงทิ้งไว้ได้ช้าสุด 30 วินาที และเร็วสุดถึง 1/8000 วินาทีเลยทีเดียว (1ส่วน 8 พันวินาที ซึ่งถือว่าเร็วมาก) ระยะการเปิด-ปิดชัตเตอร์ (ต่อไปจะเรียก Speed shutter : สปีดชัตเตอร์) นอกจากจะมีผลกับปริมาณแสงที่ตกลงสู่เซ็นเซอร์แล้ว ยังมีผลเกี่ยวเนื่องกับอีกเรื่องหนึ่ง นั่นก็คือ การจับการเคลื่อนไหว และ การถ่ายทอดการเคลื่อนไหว นั่นเอง

เคยมั้ยครับ ที่ดูภาพถ่ายการแข่งกีฬา แล้วเห็นนักกีฬา เหมือนหยุดนิ่งไม่เคลื่อนไหว ทำให้เห็นสีหน้าท่าทางต่างๆได้อย่างชัดเจน หรือเคยเห็นภาพน้ำตกไหลลงมาเป็นสาย พลิ้วไหว ดูนุ่มนวล หรือภาพหยดน้ำที่แตกกระเซ็นเห็นเป็นเม็ดๆ ภาพเหล่านี้ถ่ายด้วยการใช้เทคนิคการควบคุมสปีดชัตเตอร์นั่นเอง

การควบคุมความเร็วชัตเตอร์ มีหลักการง่ายๆ ไม่มีอะไรซับซ้อน อันดับแรก ให้ดูความต้องการของเราเป็นหลักครับ ถามตัวเองก่อนว่าจะถ่ายอะไร ให้หยุดหรือเคลื่อนไหว ยกตัวอย่างเช่น ถ้าอยากถ่ายน้ำตกให้ดูพลิ้ว เป็นสาย นุ่มนวล ก็ให้ปรับสปีดชัตเตอร์ให้ช้าๆ เช่นอาจจะ 1 วินาทีหรือช้ากว่านั้น ขึ้นอยู่กับสภาพแสงกับสถานที่นั้นๆ บอกตายตัวไม่ได้ (บอกได้แค่ช้าๆ ต้องลองถ่ายแล้วดูเอาเอง)

ถ้าถ่ายออกมาแล้ว ยังนุ่มไม่พอ ก็ลองลดความเร็วลงดูอีกครับ อย่าลืมปรับกล้องไปที่โหมด Tv (Canon) หรือโหมด S (Nikon) เพื่อที่เราจะได้ควบคุมแต่สปีดชัตเตอร์ไม่ต้องไปสนใจอย่างอื่น และใช้ขาตั้งกล้องเพื่อกันภาพสั่นด้วยนะครับ การใช้สปีดชัตเตอร์ต่ำๆต้องระวังแสงเข้ากล้องมากเกินด้วยนะครับ ถ้าหรี่รูรับแสงจนสุดแล้ว แต่แสงยังเกินอยู่ ลองลดแสงลงโดยการตั้ง ISO ให้ต่ำๆ ใช้ฟิลเตอร์ ND หรือ CPL เพื่อลดแสง หรือไม่ก็เปลี่ยนไปถ่ายตอนเช้าตรู่หรือพลบค่ำที่แสงน้อยๆ จะดีกว่าครับ

สำหรับการถ่ายภาพโดยหยุดการเคลื่อนไหวก็ตรงกันข้ามครับ สมมุติอยากถ่ายภาพคนกำลังวิ่งหรือเตะบอลให้ดูหยุดนิ่งบ้าง ก็เปลี่ยนมาเลือกใช้สปีดชัตเตอร์สูงๆ เช่น 1/500 วินาทีขึ้นไป ขึ้นอยู่กับความเร็วของวัตถุที่จะถ่ายด้วยนะครับ ว่าวิ่งช้าหรือเร็วแค่ไหน ถ้าจะหยุดรถจักรยานยนต์ที่วิ่งเร็วๆ ก็ต้องใช้ความเร็วชัตเตอร์สูงๆ เช่น อาจสูงถึง 1/1000 วินาทีขึ้นไป แต่ถ้าถ่ายคนเดินหรือวิ่งไม่เร็วมาก ใช้ความเร็วแค่ 1/500 วินาทีขึ้นไปก็น่าจะเพียงพอแล้ว

การใช้สปีดชัตเตอร์สูงมากๆมีข้อควรระวังก็คือ แสงจะเข้ากล้องได้น้อยเกิน หากเลนส์เปิดรูรับแสงกว้างสุดแล้ว แสงยังไม่พอ อาจจะทำให้ภาพมืด (under) ได้ (เลนส์ที่เปิดรูรับแสงได้กว้างมาก จึงได้เปรียบกว่า) วิธีแก้ก็คือ เร่ง ISO ให้สูงขึ้น เพื่อให้ได้สปีดที่เร็วขึ้น หรือถ่ายในตอนกลางวันที่แสงจัดๆ แทน

นอกจากการจับการเคลื่อนไหว หรือการปล่อยให้ภาพเบลอเพื่อให้เห็นการเคลื่อนไหวอย่างที่กล่าวมาแล้ว ยังมีลูกเล่นผสมอีกอย่างหนึ่งที่รวมภาพทั้งสองเข้าด้วยกัน คือตัวแบบชัดแต่ ฉากหลังเบลอ นั่นก็คือการแพนกล้องนั่นเอง การแพนกล้อง ทำได้โดยการตั้งสปีดชัตเตอร์ให้ต่ำๆ เช่น 1/50 วินาทีลงมา จากนั้นให้หันกล้องเข้าหาวัตถุ ในขณะที่วัตถุกำลังจะเคลื่อนผ่านหน้าเรา ให้กดชัตเตอร์ลงถ่ายแล้วค่อยๆหมุนตัว (แพนกล้อง) ให้ขนานไปตามวัตถุ ให้เราหมุนไปเรื่อยจนกว่าชัตเตอร์จะปิด

ถ้าเราจับจังหวะได้ถูกต้อง ไม่เร็ว ไม่ช้าเกิน เราก็จะได้ภาพวัตถุที่ต้องการชัด ในขณะที่ฉากหลังจะเบลอ สื่อให้เห็นถึงการเคลื่อนไหวได้เป็นอย่างดีครับ ผมจะพูดถึงเรื่องการแพนกล้องอย่างละเอียดอีกครั้งในภายหลัง (แนะนำให้ลองไปฝึกฝนกันดูก่อน)

สุดท้ายนี้ก็ขอฝากให้มือใหม่ทุกๆคนไปทดลองเล่นกับสปีดชัตเตอร์ เพื่อดูผลที่ได้ว่าจริงอย่างที่ผมบอกรึเปล่านะครับ ผมบอกเคล็ดลับให้แล้ว ถ้าอยากถ่ายภาพให้ดีๆต้องอย่าลืมหมั่นไปฝึกฝนนะครับ แล้วพบกันใหม่ สวัสดีครับ

บทความโดย : monotrendy
ผลงานล่าสุดของคุณ monotrendy