เพราะเหตุใด หลวงพระบางจึงติดอันดับ 1 ในเมืองที่โรแมนติกที่สุดในโลก เพราะเหตุใด หลวงพระบางเป็น 1 ใน 501 เมืองที่น่าเดินทางไปเยือนที่สุดของหนังสือ 501 Must-visit Cities และเพราะเหตุใด นักเขียนแถวหน้าของไทย อย่างจีระนันท์ พิตรปรีชา ธีรภาพ โลหิตกุล และอีกหลายท่านเล่าความประทับใจถึงเมืองหลวงพระบาง จนต้องรวมเล่มและตีพิมพ์ซ้ำครั้งแล้วครั้งเล่า หลวงพระบาง เมืองที่ซ่อนตัวอยู่ในอ้อมกอดของขุนเขาแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวแห่งนี้มีดีอะไร?

เมื่อครั้งอดีตกาล เมืองแห่งนี้เคยเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรล้านช้าง ตั้งอยู่บนสองฝั่งแม่น้ำคานและแม่น้ำโขงที่อุดมสมบูรณ์ ทำให้เมืองหลวงแห่งนี้มั่งคั่งไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติที่สวยงาม จนกระทั่งฝรั่งเศสเข้ามายึดครองประเทศลาวและเมืองหลวงแห่งนี้ พร้อมกับการก่อสร้างบ้านเรือนสไตล์โคโลเนียลที่ยังคงความงดงามอยู่จนถึงปัจจุบัน และได้รับการขึ้นทะเบียนจากองค์การยูเนสโกให้เป็น? เมืองมรดกโลกทางวัฒนธรรม เมื่อปี พ.ศ. 2538 เพราะนอกจากสภาพอาคารบ้านเรือนที่ยังคงสภาพเดิมแล้ว ขนบธรรมเนียมประเพณียังคงได้รับการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น แม้กาลเวลาจะเคลื่อนเข้าสู่ยุคที่เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของแต่ละชนชาติจะถูกดูดกลืนไปพร้อมกับความเจริญก็ตาม เรายังคงเห็นผู้เฒ่าผู้แก่ เด็ก หญิงสาว ชายหนุ่ม ที่ตื่นแต่เช้ามารอใส่บาตรด้วยข้าวเหนียวทุกวันไม่เปลี่ยนแปลง

นอกจากอาคารบ้านเรือนสไตล์โคโลเนียลแล้ว เมืองหลวงพระบางยังมีวัดวาอารามตามแบบศิลปะล้านช้างอีกมากมาย หากจะใช้นิ้วนับก็คงไม่หมด เพราะไม่ว่าจะเดินไปที่ใดในเมือง จะพบกับวัดที่สวยงามสะดุดตา อาทิ วัดเชียงทอง ซึ่งเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองและเป็นสัญลักษณ์อีกอย่างหนึ่งของเมืองหลวงพระบาง โดยเฉพาะภาพประดับกระจกสีรูปต้นทองด้านหลังพระอุโบสถที่งดงามราวกับมีชีวิต เมื่อยามต้องแสงแดดในยามบ่าย สีของกระจกจะเป็นประกายระยิบระยับ หยุดทุกสายตาของนักท่องเที่ยวให้กดชัตเตอร์กันไม่หยุดเลยทีเดียว

วัดสำคัญอีกวัดหนึ่งคือ วัดใหม่สุวรรณภูมาราม ที่โดดเด่นด้วยภาพลงรักปิดทองผนังและประตูพระอุโบสถที่เหลืองอร่ามตา ใครเห็นแล้วต้องทึ่งในฝีมือของศิลปินสมัยนั้นที่เปี่ยมด้วยความรักและความศรัทธาจนปรากฏเป็นผลงานชิ้นเอกขึ้นมา

หากไปเยือนเมืองใดในโลก และไม่เยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ของเมืองนั้นก็เรียกได้ว่ามาไม่ถึง พิพิธภัณฑ์สถานแห่งเมืองหลวงพระบางเดิมเป็นพระราชวังของกษัตริย์ล้านช้าง และเปลี่ยนเป็นพิพิธภัณฑ์หลังจากที่มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2518 ภายในแสดงเครื่องใช้ต่างๆ ของกษัตริย์ล้านช้าง รวมทั้งภาพประดับกระจกสีที่เล่าวิถีชีวิตของคนหลวงพระบาง

ถ้าอยากชมเมืองหลวงพระบางในมุมสูง ต้องขึ้นไปบนยอดภูษี อันเป็นที่ประดิษฐานของพระธาตุจอมษีที่อยู่ใจกลางเมือง ตรงข้ามกับพิพิธภัณฑ์สถานแห่งเมืองหลวงพระบาง โดยมองเห็นแม่น้ำคานและแม่น้ำโขงอย่างชัดเจน นักท่องเที่ยวนิยมขึ้นไปชมพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า สัมผัสบรรยากาศยามเย็นของเมืองหลวงพระบางที่สุดแสนโรแมนติก ต้องขอเตือนผู้ที่เดินทางมาคนเดียวว่า อย่าขึ้นไปช่วงเวลานั้นเป็นอันขาด เพราะอาจจะแอบอิจฉาตาร้อนคู่อื่นๆ ที่นั่งอิงแอบขณะดื่มด่ำกับบรรยากาศยามอาทิตย์อัสดงริมฝั่งโขง

เวลา 4 วัน 3 คืนที่ได้เดินเที่ยวชมเมืองหลวงพระบาง ก็ประจักษ์ด้วยตัวเองแล้วว่า ทำไมนักเดินทางและนักเขียนทั้งหลายต่างหลงเสน่ห์เมืองที่ซ่อนเร้นในอ้อมกอดของขุนเขาแห่งนี้ ถ้าคำบอกเล่าข้างต้นยังน้อยเกินไป คุณต้องลองไปพิสูจน์ความงามของอัญมณีแห่งอินโดจีนเม็ดนี้ด้วยตัวคุณเอง